leestijd:
20 maart 2026
Omdat de vraag bleef terugkomen
In februari 2026 ben ik gestart met BuurtBouwers, een leerlijn voor mensen die bouwen aan gemeenschappen van onderop. De opdracht vanuit de Club van Duurzaam Doen was inmiddels afgerond, maar mijn betrokkenheid niet.
Wat in 2024 begon als een idee, ontvouwt zich juist nu verder. Ik merk dat ik niet klaar ben met de vragen die onderweg zijn ontstaan. Integendeel.
Ik blijf nadenken over hoe gezonde voeding dichter bij mensen kan komen. Over de rol van buurten en gemeenschappen. Over wie daarin een rol speelt. En over wat ervoor nodig is om zulke initiatieven duurzaam te laten groeien.
Na de gesprekken in de wijken voelde BuurtBouwers als een logische volgende stap. Niet omdat ik een uitgewerkt plan had, maar omdat ik verder wilde onderzoeken waar deze vragen me naartoe zouden brengen.
Werken vanuit mensen, niet vanuit systemen
Wat mij aanspreekt in BuurtBouwers, is de overtuiging die onder de aanpak ligt.
Dat ieder mens iets kan en wil bijdragen. Dat je buurten niet bouwt met systemen alleen, maar met mensen. En dat er ruimte nodig is om dat mogelijk te maken, juist ook buiten de bestaande structuren.
Die gedachte sloot aan bij wat ik tijdens De Groene Bourgondiër had gezien. Verandering ontstaat niet alleen aan vergadertafels of in beleidsstukken. Vaak begint ze veel dichter bij huis. In buurthuizen, op ontmoetingsplekken, bij vrijwilligers, initiatiefnemers en bewoners die iets in beweging brengen.
De buurt als vertrekpunt
Binnen BuurtBouwers leer ik kijken vanuit wat er al aanwezig is. Niet beginnen bij tekorten of problemen, maar bij de mensen die er al zijn. Bij hun talenten, relaties, ideeën en betrokkenheid.
Dat klinkt eenvoudig, maar vraagt een andere manier van kijken.
Niet direct oplossingen aandragen, maar eerst luisteren. Niet meteen organiseren, maar ontdekken wat er al gebeurt. Minder sturen, meer verbinden.
Juist daarin werd ik uitgedaagd.
Ik ben iemand die graag ideeën omzet in actie. Die organiseert, verbindt en vooruit wil. Tijdens De Groene Bourgondiër en in mijn werk neem ik vaak een actieve rol om beweging op gang te brengen.
Binnen BuurtBouwers maakte ik kennis met een andere benadering. Een manier van werken die meer vertrekt vanuit vertrouwen, aanwezigheid en wat er al leeft in een gemeenschap. Dat voelde niet als een tegenstelling. Eerder als een ontbrekend puzzelstuk.
Ik ontdekte dat niet alles begint met een plan. Soms begint verandering met aanwezig zijn, luisteren en ruimte maken voor wat er al is. Dit raakte me meer dan ik vooraf had verwacht.
Welke rol heb ik eigenlijk?
Tijdens BuurtBouwers werd ik ook uitgenodigd om naar mijn eigen positie te kijken. Dat bleek een grotere vraag dan ik had verwacht.
Ik herken mezelf in de rol van verbinder. Ik breng mensen samen, leg verbanden tussen ideeën en help beweging zichtbaar maken.
Maar ik werd ook nieuwsgierig naar andere rollen. Want verbind ik alleen, of co-initieer ik ook? Ik voer graag gesprekken. Tegelijkertijd kijkt de onderzoeker in mij mee wat nodig is om iets duurzaam op te bouwen.
Steeds vaker stelde ik mezelf de vragen:
– Waarom raakt dit onderwerp me eigenlijk zo?
– Waarom blijf ik hiernaar terugkeren?
Deze vragen gaan niet alleen over voedsel of gemeenschappen. Ze gaan ook over mijn eigen leven, ervaringen en drijfveren. Achteraf zie ik dat hier de eerste aanzet ontstond voor de persoonlijke verhalen die ik later ben gaan schrijven.
Een schurend spanningsveld
Gedurende het proces kwam ik nog een ander vraagstuk tegen. Een over waardering in relatie tot financiële waarde.
Veel gemeenschappen draaien op betrokken mensen. Mensen die tijd, energie en aandacht investeren omdat ze ergens in geloven. Dat is krachtig, maar ook kwetsbaar.
Want hoe organiseer je iets duurzaam zonder dat het afhankelijk wordt van één kartrekker? Hoe zorg je dat maatschappelijke waarde niet alleen wordt gedragen door vrijwilligers? En hoe geef je initiatieven de ruimte om te groeien zonder hun eigen karakter te verliezen?
Ik heb daar nog geen definitieve antwoorden op gevonden.
Wel zie ik steeds duidelijker dat gemeenschappen niet alleen aandacht nodig hebben, maar ook tijd, vertrouwen en soms middelen om te kunnen blijven bestaan.
Leren door te doen
Wat BuurtBouwers voor mij waardevol maakt, is dat het niet alleen bij reflectie blijft. Tussen de bijeenkomsten door voer ik gesprekken met mensen die in de praktijk bouwen aan gemeenschappen.
Een van hen is Sophie van de Buurderij Den Bosch, die binnen BuurtBouwers ook als coach betrokken is.
Onze gesprekken laten zien hoe complex de afwegingen zijn binnen een lokaal voedselsysteem. Het gaat niet alleen over biologisch of de voedselkilometers. Het gaat ook over betaalbaarheid, toegankelijkheid, dierenwelzijn, herkomst, circulariteit en de keuzes die mensen dagelijks maken.
Juist die praktijk helpt mij om mijn ideeën steeds opnieuw te toetsen.
Geen antwoord, wel richting
Aan de start van BuurtBouwers hoopte ik meer helderheid te krijgen over de vragen die me zo bezighielden. Die duidelijkheid kwam deels.
Mijn belangstelling voor voedsel blijkt verbonden te zijn met gezondheid. Voor mij voelt die relatie vanzelfsprekend, maar ik ontdek steeds vaker dat dat niet voor iedereen zo is.
En gezondheid is verbonden met gemeenschap, die op haar beurt weer verbonden is met de manier waarop we samenleven.
Ik heb dus nog niet alle antwoorden gevonden, wel puzzelstukjes die in elkaar grijpen.
Ik begin steeds meer te begrijpen dat voeding over ons mensen én over onze planeet gaat. Over eigenaarschap. Het zijn grote en ingewikkelde onderwerpen. Tegelijkertijd zijn er al veel mensen die hiermee bezig zijn. Op verschillende mooie plekken in de stad en regio.
Voor mij zit daar de kern: verandering begint bij betrokkenheid en groeit van daaruit verder.
De komende tijd ga ik verder bouwen, verbinden en onderzoeken wat er nodig is om dit duurzaam vorm te geven. Ik neem je daar graag in mee.
