Van Bosch naar heden

Een tijdreis door de kunst, Bosch en zijn erfenis

In 2016 werd herdacht dat de beroemde schilder en visionair genie Jheronimus Bosch meer dan 500 jaar geleden in de stad ’s-Hertogenbosch heeft gewoond, gewerkt en daar zijn meesterstukken heeft gemaakt. Het Noordbrabants Museum presenteerde de internationale tentoonstelling Jheronimus Bosch, de grootste overzichtstentoonstelling van Jeroen Bosch ooit.

Met Bosch Open Expo, bood Jheronimus Bosch 500 een platform waar professionele kunstenaars en amateurs uit binnen- en buitenland hun werk kunnen tonen aan een breed publiek. Naar het model van de Zomerexpo in Den Haag,had Bosch Open Expo (B.O.E.) een eigen karakter. Met de B.O.E. bood Stichting Jheronimus Bosch 500 een podium aan hedendaagse kunst van zowel professionele kunstenaars als amateurs, geïnspireerd op de oude meester. Bosch verbeeldde op unieke wijze de relatie tussen de mens, zijn omgeving en zijn schepper met terugkerende thema’s in zijn werk zoals verleiding, zonde en rekenschap.

Van idee naar realisatie: het pad naar de B.O.E.

Na het opstellen van een project- en communicatieplan hadden we genoeg informatie om het wervingsproces op te zetten. In samenwerking met StudioTween ontwikkelden we een projecthuisstijl, met als uitgangspunt de spijker waaraan de kunstwerken zouden hangen. Een uitgebreide campagne volgde om zowel kunstenaars als amateurs te werven. We richtten een online aanmeldprocedure in die naadloos aansloot bij de selectieprocedure van de jurydag.

Selectiedag met jury in twee delen

Op 21 november 2015 kwamen professionele en amateurkunstenaars naar ’s-Hertogenbosch om hun werk aan de jury te presenteren. Op deze dag presenteerden 228 kunstenaars hun werk aan een 18-koppige jury, bestaande uit prestigieuze leden zoals Hendrik Driessen (Museum De Pont), Paul van Rosmalen (Borzo Gallery), en Lucas De Man (destijds Bossche stadskunstenaar).

Dezelfde dag wisten zij of hun werk deel uitmaakt van de Bosch Open Expo: de grote tentoonstelling in de geest van Jheronimus Bosch die wordt samengesteld door open inschrijving. Het werk van amateurs en professionele kunstenaars werd anoniem getoond aan de jury die selecteert op kwaliteit. Deze anonieme selectieprocedure zorgde voor een eerlijke en objectieve beoordeling.

Selectie door Bossche instellingen

In totaal werden 158 kunstwerken geselecteerd uit bijna 700 inzendingen, afkomstig van zowel professionele kunstenaars als amateurs uit het hele land, en zelfs enkele uit het buitenland. De uiteindelijke selectie bestond uit 119 tweedimensionale werken, 38 driedimensionale werken en 1 audiovisueel werk. Deze definitieve keuze werd gemaakt door acht verschillende Bossche culturele instellingen in samenwerking met Het NoordBrabants Museum en het toenmalige Stedelijk Museum ’s-Hertogenbosch.

Van selectie naar catalogus en expositie

Tijdens de lange selectiedag in november werden ook alle geselecteerde werken gefotografeerd door Irma Bulkens. Want alle werken werden ’s avonds weer door de deelnemers mee naar huis genomen om in maart 2016 tentoongesteld te worden. Een goed vooraf bedacht plan werd in werking gesteld.

In maart 2016 waren de werken te bekijken in de Willem II Fabriek, het Kruithuis, Kunsthal Boschveld, Muzerije, Museum Slager, Kunstlocatie Würth, Stadskantoor gemeente ’s-Hertogenbosch en in de expositieruimte van het Jeroen Bosch Ziekenhuis.

De expositie opende op 19 maart 2016 in de slagschaduw van de grote tentoonstelling met originele werken van Bosch in Het Noordbrabants Museum. De officiële presentatie van de catalogus vond plaats op 18 maart 2016 in het stadskantoor van de gemeente ’s-Hertogenbosch, waar de eerste exemplaren werden uitgereikt aan de wethouder van cultuur, Huib van Olden, en intendant Ad s-Gravesande. Deze presentatie markeerde het startschot voor de Bosch Open Expo, die vanaf 19 maart op verschillende locaties in de stad te zien was.

De eerste exemplaren van de catalogus van de Bosch Open Expo (B.O.E.) werden uitgereikt aan de wethouder van cultuur, Huib van Olden, en intendant Ad s-Gravesande.

De kunst van verbinden

De opzet van de expositie was innovatief, met de deelnemende musea en instellingen die speciaal voor deze gelegenheid hun ruimtes inrichten. Dit zorgde voor een diverse en verrassende collectie hedendaagse kunst, geïnspireerd door de thema’s van Bosch zoals verleiding, zonde en rekenschap. De kunstwerken waren op verschillende openbare plekken te zien, wat de toegankelijkheid vergrootte en een breder publiek aantrok.

De reacties van bezoekers waren overweldigend positief. Veel bezoekers gaven aan verrast te zijn door de hoge kwaliteit van de gepresenteerde werken en de creativiteit van de kunstenaars. Hieronder staat een vlog van studenten van ArteZ uit Zwolle die een unieke ervaring beleefden door de B.O.E.

Ervaringen uit het veld

“Mij lijkt dat Bosch Open Expo in haar opzet is geslaagd onbekende talenten aan te trekken binnen een open veld.
Oscar Schrover, artistiek leider Stichting Wederzijds en Curator Kunsthal Boschveld
“Het spannende voor een jurylid is dat je niet weet waar je naar kijkt, naar professionals of amateurs.”
Majke Hüsstege, eigenaar Galerie Majke Hüsstege
“Een unieke ervaring, het was echt heel tof. Het is heel interessant om het gesprek aan te gaan met mensen die naar je werk kijken.”
Annebel, beginnend kunstenaar

De impact van de Bosch Open Expo: een podium voor creativiteit

De Bosch Open Expo (B.O.E.) heeft niet alleen een platform geboden voor hedendaagse kunstenaars en amateurs, maar heeft ook een diepere verbinding tot stand gebracht tussen verschillende kunstvormen en de lokale gemeenschap. Door samen te werken met prestigieuze instellingen zoals het Noordbrabants Museum en het Stedelijk Museum ’s-Hertogenbosch, hebben we een netwerk gecreëerd dat de waarde van kunst in de samenleving benadrukt.

De expositie heeft laten zien hoe kunst generaties en achtergronden kan verbinden. De anonieme selectieprocedure zorgde ervoor dat de focus op de kunstwerken zelf lag, en niet op de status van de kunstenaars. Dit leidde tot een verrijking van de dialoog binnen de kunstgemeenschap, waar zowel gevestigde kunstenaars als nieuw talent hun plek konden innemen. Bezoekers waardeerden deze diversiteit en de innovatieve aanpak van de expo.

De positieve reacties van bezoekers en juryleden bevestigden het belang van deze verbindingen. Veel bezoekers gaven aan geïnspireerd te zijn door de kwaliteit van de werken en de creativiteit die in de expositie zichtbaar was. De mogelijkheid om kunst in verschillende toegankelijk locaties te ervaren, van musea tot openbare ruimtes, heeft kunst dichter bij de mensen gebracht en hen uitgenodigd om deel uit te maken van deze ervaring.

De catalogus ligt nog steeds prominent op mijn boekenplank, een bewijs van de inspanningen en het prachtige resultaat: een bundeling van kunstwerken waarin de oude meester als inspiratiebron diende voor hedendaagse kunstenaars. Dit project bood ons de gelegenheid om mensen samen te brengen op verschillende momenten en locaties.

Catalogus Bosch Open Expo

Ben je benieuwd welke werken zijn geselecteerd? Klik op de afbeelding of op de volgende link om het document online door te bladeren: online B.O.E. catalogus

Reflecterend op het project realiseren we ons dat de B.O.E. meer was dan enkel een tentoonstelling; het was een viering van de kunst, een podium voor talent, en een gelegenheid om de dialoog tussen kunstenaars, amateurs en het publiek te stimuleren. De positieve reacties van zowel bezoekers als juryleden bevestigen de impact en het succes van deze unieke expo.

foto’s: Ben Nienhuis
Heden en verleden Verbonden
door creativiteit